Kijkcijfers darten: exploderen, raken in verval en stabiliseren

De finale van het wereldkampioenschap darts 2016 van de PDC tussen Gary Anderson en Adrian Lewis werd op 3 januari bekeken door 869.000 mensen. Tien jaar geleden scoorde de finale van het wereldkampioenschap van de BDO tussen Raymond van Barneveld en Jelle Klaasen nog meer dan 4 miljoen kijkers. De strijd tussen twee dartsbonden, het wisselende succes van de Nederlandse darters en de uitzendrechten van de dartsport in Nederland die van SBS naar RTL gingen, brachten de kijkcijfers enorm omlaag van een sport die juist bezig was om Nederland te veroveren.

Uitzendrecht voor een schijnbedrag

Darten kwam in de jaren ’70 naar Nederland door de Engelse zeevaarders die de kroegsport introduceerden in cafés in Den Haag. Grote bekendheid als sport kreeg het pas in de jaren ’90 toen Van Barneveld toernooien begon te winnen. Hij haalde in 1995 de finale van het wereldkampioenschap van de Brittisch Darts Organisation, in de volksmond ook wel Lakeside genoemd, die hij verloor van Richie Burnett. Darten was in Nederland nog niet populair genoeg, aangezien er geen enkele televisiezender het waagde om de rechten te kopen. Dat veranderde drie jaar later tijdens Lakeside 1998. Raymond Van Barneveld en Roland Scholten stonden in de halve finale toen de chef sport van SBS, Lex Muller, een dag ervoor een aanbod kreeg van de BBC die hij niet kon laten lopen. ‘’We kregen via de BBC bericht dat we voor een schijnbedrag de rest van het wereldkampioenschap konden uitzenden. Er stonden gewoon twee Nederlanders in de halve finale, dat was uniek. Ook de  directie vond het wel het proberen waard en daarom heb ik de rechten naar SBS gehaald’’, aldus Lex Muller.

Op zaterdag werden de halve finales gespeeld, Van Barneveld won van de Engelsman Colin Monk en stond voor de tweede maal in zijn carrière in de finale. Roland Scholten verloor van de Welshman Richie Burnett. Rond de 1,5 miljoen mensen stemden zondag af op SBS 6 en zagen hoe Van Barneveld zijn eerste wereldtitel veroverde. Voor SBS waren de kijkcijfers hoog genoeg om gelijk een nieuw contract te tekenen voor de uitzendrechten van volgend jaar. ‘’Dat er zo’n 1,5 miljoen mensen de finale bekeken zonder veel promotie en aankondiging, betekende dat er in Nederland genoeg belangstelling was om Darts op tv te blijven uitzenden’’, vertelt Lex Muller. In 1999 prolongeerde Van Barneveld zijn titel met succes en de kijkcijfers groeiden richting de twee miljoen. ‘’Van daaruit zijn we gegroeid, we hadden een Nederlander die populairder werd door zijn overwinningen als bron voor de groeiende kijkcijfers.’’

Ideale kijksport

Het succes van Van Barneveld in combinatie met de hoge amusementswaarde van de sport, bracht darten tot een grote kijksport volgens Muller. ‘’Het is een ideale tv-sport. Het is eenvoudig te volgen en in beeld te brengen en je kijkt over de schouder van de darter mee. Zelden wordt een sport van zo dichtbij in beeld gebracht. Ten tweede is een dartswedstrijd vrijwel altijd spannend. Omdat het verschil tussen winst en verlies nergens zo klein is als in het darten, wisselen de kansen per minuut waardoor je veel spanningsmomenten hebt.’’ Van Barneveld werd in 2003 en 2005 nog eens tweemaal wereldkampioen en SBS 6 had met de uitzendrechten van het darten een belangrijke slag geslagen tegenover andere sportzenders in Nederland.

PDC koopt alles op

Ondertussen werd er wel aan de stoelpoten van Lakeside en de BDO als dartsbond gezaagd. Er was een grote ontwikkeling gaande. De tegenhanger van de BDO, de PDC trok met enorme geldbedragen alle goede darters bij de BDO weg. De PDC is in 1992 ontstaan en opgericht door een aantal belangrijke darters, waaronder Phil Taylor, die in conflict raakten met de BDO. SBS kreeg aanbiedingen om de rechten te kopen van uitzendingen van toernooien van de PDC, maar dat was voor Muller geen optie. ‘’Bij de PDC speelden geen Nederlanders die goede prestaties neer konden zetten en geregeld een kwartfinale of halve finale haalden.’’

Terwijl Lakeside door de successen van ‘Barney’ was omgetoverd tot het domein van Nederland. In 2006 lukte het zelfs twee Nederlanders om de finale op Lakeside te spelen. Opnieuw Van Barneveld die ditmaal tegen de pas 21-jarige landgenoot Jelle Klaasen moest aantreden. De finale met Klaasen als verassende winnaar werd door meer dan 4 miljoen mensen bekeken op SBS 6, een record. ‘’We hadden zelfs pieken van 5 en 6 miljoen kijkers, dat is voor de dartsport een ongekend aantal kijkcijfers. Hoe beter de Nederlandse darters gingen presteren hoe hoger de kijkcijfers, maar dat er zoveel mensen een finale zouden bekijken had ik niet verwacht. Het toont aan hoe belangrijk het is dat er in een dartstoernooi, wat je live uitzendt, een Nederlandse titelkandidaat zit die het ver kan schoppen. Daarmee houd je je kijkers aan je zender verbonden en stijgt de sport op tv in populariteit.’’ Ditmaal kon SBS minder lang voortbouwen op het succes van Van Barneveld. De gevreesde verwachting werd werkelijkheid toen hij na het WK de overstap naar de concurrerende dartsbond PDC maakte.

Omslag

Van Barneveld beging een logische stap. Hij was de beste darter van de BDO en kon nu eenmaal meer verdienen bij de PDC en tegelijkertijd de succesvolle darter Phil Taylor eens verslaan. Voor SBS braken roerige tijden aan. De jarenlange successen van Van Barneveld bij de BDO maakte van de dartsuitzendingen op SBS 6 een kijkcijferkanon. Het groeiende proces haperde met de overgang van ‘Barney’ naar de PDC. SBS moest opeens ook toernooien van de PDC gaan uitzenden en dat werd volgens Muller teveel en onoverzichtelijk.‘’ SBS heeft de fout gemaakt om alle toernooien live te willen uitzenden. Daar moet je voorzichtig mee zijn, er trad verzadiging op omdat we teveel hadden gebracht. Het zorgde tevens voor verwarring. Van Barneveld deed opeens mee aan het wereldkampioenschap van de PDC. Kijkers die niet veel van het darten afwisten haakten af. Zij begrepen niet dat er twee WK’s werden gespeeld.’’

In 2007 stortte het aantal kijkers drastisch in. Van Barneveld won direct zijn eerste WK bij de PDC door in de finale, bekeken door nog maar 1,2 miljoen kijkers, Taylor te verslaan. Vervolgens ging het met Lakeside helemaal bergafwaarts. De darters Klaasen, Michael van Gerwen, Vincent van der Voort en Co Stompé maakten ook de overstap naar de PDC. Het Lakeside-toernooi waar de Nederlandse dartfans jarenlang elk jaar op afstemden, was getransformeerd tot een kaalgeplukt tweederangs toernooi dat geen kijkers meer trok. Maar de kijkcijfers bij PDC-toernooien daalde niettemin. ‘’Nederlands succes bij de PDC bleef uit. Van Barneveld presteerde minder, Klaasen brak niet door, Van Gerwen was nog te jong en Van der Voort, Stompé en Scholten waren niet goed genoeg voor de top. Veel kijkcijfers haal je met halve finales en finales en als je daar geen Nederlanders hebt, vallen de kijkcijfers tegen.’’

Darts stopt bij SBS 6

In 2009 had Van Barneveld een opmars met het bereiken van de finale van het WK die hij kansloos verloor van Phil Taylor. ‘’De finale werd bekeken door 1,4 miljoen mensen en de suprematie van Taylor, die bijna op alle toernooien na afloop met de beker stond te pronken, werd eenzijdig en eentonig.’’ De kijkcijfers die bleven dalen was voor de directie van SBS 6 dan ook de aanleiding om minder livewedstrijden, en voornamelijk alleen nog ’s avonds, uit te zenden. Er keken gemiddeld minder dan een half miljoen mensen. De snelgroeiende televisiesport was een grote hype, maar door gebrek aan televisiezendtijd verdween de sport geruisloos van de radar. Uiteindelijk werd in 2010 definitief afstand gedaan van de dartsrechten. Volgens Lex Muller draaide het vooral om geld. ‘’De kijkcijfers waren in de laatste jaren wel teruggelopen, maar de oorzaak om er mee te stoppen was puur omdat er bezuinigd moest worden en de directie niet sport-minded was.’’

RTL 7 neemt het stokje over

Interesse voor de vrijgekomen rechten kwam van RTL, waardoor een definitief afscheid van de dartsport op de Nederlandse televisie kon worden uitgesteld. In 2011 ging RTL 7 met de rechten van alleen de PDC-toernooien aan de haal. Een verandering die de kijkcijfers in eerste instantie niet ten goede deed, maar met veel live uitzendingen en uitgebreide analyses gaf de zender de dartsport met een prominente plek in de programmering een nieuwe impuls. Het trok de kijkcijfers weer omhoog. Al kreeg de zender een beetje hulp met de definitieve doorbraak van Van Gerwen. De Nederlander haalde in 2013 de finale van het wereldkampioenschap die goed was voor 1,7 miljoen kijkers. Van Gerwen verloor van Taylor, maar een jaar later stond hij opnieuw in de finale van het WK. Uiteindelijk zagen meer dan 2 miljoen kijkers Michael van Gerwen alsnog zijn eerste wereldtitel pakken door de Schot Peter Wright te verslaan. ‘’Darts heeft bij RTL 7 een herstart op de Nederlandse tv gekregen. De toernooien hebben een prominente plaats in onze programmering en worden veelal live uitgezonden. De kijker weet het goed te vinden en natuurlijk ook dankzij de prestaties van Van Gerwen en Van Barneveld uitstekend te waarderen’’, laat Marco Louwerens, zenderdirecteur van RTL 7, weten.

Nederlands succes bepalend voor kijkcijfers

Duidelijk is geworden dat het aantal kijkcijfers van darts op tv staat of valt met het succes van Nederlandse darters. RTL 7 kreeg het voor elkaar om in de WK-finale van zowel 2013 als 2014 miljoenen kijkers te trekken, respectievelijk 1,7 en 2 miljoen kijkers. Bij allebei de WK’s stond er een Nederlander in de finale. Iets wat niet gebeurde in de volgende twee wereldkampioenschappen. Geen Nederlandse troef in de WK-finales van 2015 en 2016 waardoor de kijkcijfers flink daalden. Vorig jaar was de finale goed voor 908.000 kijkers en op 3 januari jl. keken er 869.000 mensen. De prestaties van de Nederlandse darters hebben daarmee de grootste impact op de schommelingen van het aantal kijkcijfers. In de statistiek is wel te zien dat een finale zonder Nederlanders al bijna een miljoen kijkers scoort, waarmee de dartsport de afgelopen jaren stabiele vormen heeft aagennomen en de kans op een terugval klein is.

Finales WK’s darten bij RTL 7 Kijkcijfers
WK 2012; geen Nederlander in finale 762.000
WK 2013; Nederlander Van Gerwen in finale 1.748.000
WK 2014; Nederlander Van Gerwen in finale 2.054.000
WK 2015; geen Nederlander in finale 908.000
WK 2016; geen Nederlander in finale 869.000
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s